Yüzme ve Süs Havuzlarının Elektrik Tesisatı Periyodik Kontrolleri
Bu içerik Elektrik İç Tesisleri Yönetmeliği ile Elektrik Tesislerinde Topraklamalar Yönetmeliği ve ilgili,
TS HD 60364-7-702 Standardı kapsamındaki 1kV altı tesislerde, Açık Tip Yüzme Havuzu, Kapalı Tip Yüzme
Havuzu, Çocuk Havuzu, Süs Havuzu ve Doğal Suda Yüzme Amaçlı Kullanılan Alanların Elektrik Tesisatı
Periyodik Kontrollerini kapsar
Bu kontrol ile ekipmanların, gözle kontrolü, fonksiyon testleri ve son tüketim noktalarında dolaylı dokunmaya karşı kontrol sonucu, alınmış olan önlemlerin yeterliliği doğrulanır.
Periyodik kontrolü yapılacak ilgili havuzlar bağımsız olarak bir dağıtım kuruluşuna abone olmayıp, bir yapının ana dağıtım panosu veya herhangi bir dağıtım panosundan besleniyorsa, enerji aldığı
yapının tamamının Elektrik Tesisatı Periyodik Kontrol Raporunun (Gözle Muayene ve Fonksiyon testleri, AG Topraklama Tesisatı Periyodik Kontrol Raporlarının) bir eki olarak değerlendirilmelidir.
📋 1. Kontrol Kapsamı ve Hazırlık
- ✅ Kapsam: 1kV altı tesislerdeki tüm havuz tiplerinin elektrik tesisatı kontrolünü kapsar.
- 📅 Hazırlık: Ölçüm tarihi, hava durumu, toprak durumu gibi genel bilgiler kaydedilir.
- 🏢 Tesis Bilgileri: Proje varlığı, şebeke detayları, önceki kontrol kayıtları belirlenir.
🔍 2. Gözle Kontroller (Genel Kontroller)
Gözle kontrollerde aşağıdaki bölgelere özel kriterler dikkate alınır:
🌊 Zone 0 (Su İçi) – En Riskli Bölge
- 🔌 Hiçbir elektrik ekipmanı bulunmaz (anahtar, priz, ek kutusu vb.).
- 💡 Su altı aydınlatması varsa IPX8 koruma sınıfında ve lomboz içinde olmalı.
- 🔌 Açıkta kablo olmaz, tüm kablolar havuz dışından en kısa yolla bağlanmalı.
- ⚡ Elektrikli ısıtıcı kesinlikle kullanılmaz.
🚧 Zone 1 (Havuz Kenarı – 2 m’ye kadar)
- 🔌 Sadece SELV (Güvenlik Ekstra Alçak Gerilim) ile çalışan ekipmanlara izin verilir.
- 📏 Sabit ekipmanlar en az IPX5 (açık hava) veya IPX4 (kapalı alan) korumalı olmalı.
- 🚫 Anahtarlama ve priz sadece süs havuzlarında ve SELV ile besleniyorsa kullanılabilir.
- 🔩 Erişilebilir metal ekipman bulunmaz.
🏖️ Zone 2 (Zone 1’in 1.5 m ötesi)
- ⚡ 30mA Kaçak Akım Rölesi (RCD) koruması zorunludur.
- 🔌 Pano ve dağıtım ekipmanları bu bölgede yer alabilir.
- 🌧️ IP koruma sınıfları kullanım yerine göre belirlenir (IPX5/IPX2).
⚙️ 3. Fonksiyon Testleri
🔌 3.1. Aşırı Akım ve Kısa Devre Kontrolleri
- 📊 Çevrim empedansı ölçülür ve değerlendirilir.
- ⚡ Kısa devre akımı hesaplanır; koruma elemanlarının kesme kapasitesi yeterli olmalı.
- 🔄 Gerilim değerleri (±%10 sınırlarında) kontrol edilir.
- 🛡️ Aşırı gerilim koruma cihazları (DKD) tip ve koordinasyonu incelenir.
🛠️ 3.2. Potansiyel Dengeleme Kontrolleri
- 🔗 Tüm iletken bölümler toprak barasına bağlanmalı.
- 📏 Süreklilik direnci 0.1 Ohm’dan düşük olmalı.
- 🔌 Minimum iletken kesitleri:
- Mekanik koruma yoksa: 4 mm² bakır
- Mekanik koruma varsa: 2.5 mm² bakır
⚡ 4. Dolaylı Dokunmaya Karşı Koruma Kontrolleri
🔋 4.1. Otomatik Kesme ile Koruma
- ⏱️ RCD testleri: Açma akımı ve süresi kontrol edilir (≤30mA, ≤200ms).
- 🧪 Tehlikeli gerilim sınırı: Islak hacimlerde 25V AC / 60V DC.
- 🚫 Zone 0 ve Zone 1’de otomatik kesme yöntemi kullanılmaz.
🔌 4.2. SELV (Güvenlik Gerilimi) ile Koruma
- 🔄 SELV trafoları primer-sekonder yalıtımlı olmalı.
- ⚡ Çıkış gerilimi: AC 12V veya DC 30V’u aşmamalı.
- 🚫 Toprak bağlantısı olmamalı, sekonder devre yalıtılmış olmalı.
🚨 5. Kusur Sınıflandırması ve Değerlendirme
Kontrol sonuçları aşağıdaki şekilde sınıflandırılır:
| Kod | Açıklama | Aksiyon |
|---|---|---|
| C1 | Tehlike mevcut – Yaralanma riski | Derhal düzeltme gerekli |
| C2 | Potansiyel tehlike | Düzeltici eylem gerekli |
| C3 | İyileştirme önerilir | Tavsiye niteliğinde |
📸 6. Dokümantasyon ve Raporlama
- 📷 Fotoğraflar: Uygunsuzluklar ve termal görüntüler rapora eklenir.
- 📝 Kusur açıklamaları: Tespit edilen sorunlar ve çözüm önerileri kaydedilir.
- ✅ Sonuç ve kanaat:
- UYGUN: 1 yıl geçerli
- UYGUN DEĞİL: Ağır kusur varlığında
- Hafif kusur varsa, bir sonraki kontrole kadar giderilmesi şartıyla uygun kabul edilebilir.
📜 7. Yönetmelik ve Standartlar
Kontroller aşağıdaki yönetmelik ve standartlara uygun yapılmalıdır:
- TS HD 60364-7-702 – Havuzlar ve benzeri yerlerde elektrik tesisatı
- TS HD 60364-6 – Elektrik tesisatlarının denetimi
- Elektrik İç Tesisleri Yönetmeliği
- Elektrik Tesislerinde Topraklamalar Yönetmeliği
- İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği
🏊 8. Önemli Hatırlatmalar
- 🔌 Bölge 0’da pano, priz, anahtar kesinlikle olmaz.
- ⚡ Tüm havuzlarda 30mA RCD kullanımı zorunludur.
- 🌧️ IP koruma sınıfları ortama göre seçilmeli (Tablo 702.1).
- 🔗 Eşpotansiyel bağlantılar hayati önem taşır.
- 📅 Periyodik kontroller yılda en az 1 kez yapılmalıdır.
Bu kriterler, TMMOB Elektrik Mühendisleri Odası tarafından hazırlanmış teknik şartnamelere dayanmaktadır. Havuz elektrik tesisatınızın güvenliği için düzenli kontrol ve profesyonel denetim şarttır.
✅ Güvenli yüzme alanları, düzenli elektrik kontrolü ile başlar.